Welkom op de Blog

van 'Prettig blijven Leven - van 65 tot 100 jaar'

Lees hieronder het artikel van je keuze

Categorie:

De Derde Levensfase en het Belang van Bewust Ouder Worden

Wat ga je lezen

Dit artikel gaat over de vraag waarom het verstandig is om aandacht te besteden aan de inrichting van je derde en vierde levensfase en wat dat je kan opleveren. Veel (jonge) ouderen zijn zich hier namelijk niet zo van bewust. Of er knaagt wel iets, maar er is ook iets dat hen tegenhoudt om daar actief mee bezig te zijn. Dat is zonde, want het kan helpen om plezierig ouder te worden en een (soms impactvolle) ‘had ik maar’ te voorkomen. Bovendien kan het bewust met de toekomst bezig zijn ook een aangename bezigheid en tijdbesteding zijn.

BLIJF OP DE HOOGTE

Nieuwe Blogs worden gemeld op onze Facebook Pagina

CATEGORIEËN

Waarom het belangrijk is om aandacht te besteden aan de inrichting van je derde en vierde levensfase

’T is altijd wat

Misschien denk je: “Heb ik mijn werkzame leven achter me gelaten, moet ik weer nadenken over hoe ik ouder wil worden en daarmee aan de slag. Laat mij lekker rustig uitdrijven en leuke dingen doen.” Misschien ben je al wel bezig met vragen hierover of het regelen van zaken. Hoe het ook zij…

“Het is verstandig om er serieus aandacht aan te besteden”

Hoe zit het met die levensfasen?

JEUGD. De eerste levensfase is de fase van de jeugd, waarin het gaat om opgroeien en volwassen worden;

WERKEN. De tweede levensfase is de fase van werken, waarin als werknemer of ondernemer inkomen (en eventueel enig vermogen) wordt opgebouwd;

JONGE OUDERE. De derde levensfase is de fase van ouder worden, vanaf je pensioen zolang je levenskrachtig en zelfstandig bent;

KWETSBAARDER OUDERE. De vierde levensfase is de fase van toenemende kwetsbaarheid en afhankelijkheid.

De derde levensfase kent ontzettend veel aspecten

De derde levensfase is niet per se leeftijdsgebonden. De meeste mensen in de derde levensfase zijn tussen de 65 en 80 jaar, maar de leeftijd is niet bepalend . Zolang je (bijna) niet meer (betaald) werkt en nog vitaal en zelfstandig bent, zit je in de derde levensfase, dat kan ook als je 55 of 90 jaar oud bent.

Maakbaarheid bestaat niet, maar …

We zijn ervan overtuigd dat je veel kunt doen om de kans op ‘prettig blijven leven – van 65 tot 100 jaar’ zo groot mogelijk te maken en zo fijn mogelijk ouder te worden. Uiteraard is een prettig leven niet volledig maakbaar. Er bestaat geen aanpak voor gegarandeerd succes. Toeval bepaalt voor een groot deel of het gemakkelijk, moeilijk of misschien onmogelijk is om prettig te blijven leven als je ouder wordt.

Toch is het absoluut de moeite waard om af en toe bewust bezig te zijn met de invulling van je derde en vierde levensfase.

“Waarom is dat de moeite waard?”

1.

OMDAT JE NOG VELE JAREN VOOR DE BOEG HEBT

Vroeger had men na het pensioen nog maar een paar jaar te gaan. Dat is veel veranderd. De  gemiddelde levensverwachting is na de Tweede Wereldoorlog met meer dan 10 jaar toegenomen. En die trend zet zich de komende jaren verder door. In 2040 worden mensen gemiddeld 86 jaar. Op je 65e heb je dus nog een kwart van je leven voor de boeg! Gemiddeld dus maar liefst 21 jaar.

Ook de kans om erg oud te worden neemt sterk toe. Het aantal mensen van 100 jaar en ouder zal tot aan 2040 bijna verviervoudigen. Dat gemiddelde van 21 jaar kan dus ook zomaar 30 jaar worden. Of nog 10 tot 20 jaar als je 70 bent. Dat is te lang om ‘gedachteloos’ voorbij laten gaan.

2.

OM ER EEN WENKEND PERSPECTIEF VAN TE MAKEN

Veel mensen zien ouder worden als een noodzakelijk kwaad. Daar rem je het ouder worden echter niet mee af. Het gaat gewoon gebeuren, dus met die gedachte kun je maar beter vrede sluiten. Je kunt ouder worden ook zien als een wenkend perspectief. Een avontuur met de kans om jezelf als ‘(jonge) oudere’ opnieuw uit te vinden, te genieten en een gewaardeerde rol te blijven vervullen.

Als je niet meer werkt start als het ware een wezenlijk ander leven. Met een andere rol, een andere positie, en een andere identiteit dan je beroepsidentiteit.

Als je bijvoorbeeld helder krijgt wie je als oudere wilt zijn, hoe en voor wie je van betekenis wilt blijven of worden, hoe je jezelf nog wilt ontwikkelen en wat je nog wilt bereiken, dan begin je dit wenkend perspectief invulling te geven. Je zou kunnen zeggen:

“Ouder worden moet je leren”

3.

OMDAT IEDEREEN KWETSBAARDER EN AFHANKELIJKER WORDT; JIJ OOK

Veel zaken rondom het ouder worden lijken nog altijd een taboe. Het eeuwig vitaal blijven lijkt de norm. Kijk maar naar de blije foto’s van ouder wordende mensen die altijd worden gepubliceerd.

Natuurlijk is het fijn om zo lang mogelijk levenskrachtig en zonder beperkingen te leven. Maar ontkennen dat je er ouder uit gaat zien, minder gaat kunnen, kwetsbaar wordt en ooit enige vorm van (mantel)zorg nodig zult hebben, is struisvogelpolitiek. En daar zijn wij mensen over het algemeen behoorlijk goed in. Maar nagenoeg iedereen komt in de vierde levensfase. Dat tonen de statistieken overduidelijk aan.

Het is dus erg verstandig om je hierop voor te bereiden. Er zijn veel zaken die ervoor kunnen zorgen dat je ook in je vierde levensfase nog kunt leven zoals jij dat wilt. En dat je zelf de regie daarover houdt. En dat je voorkomt dat je later moet denken “had ik dit of dat maar (eerder) geregeld. Verderop geven we aan waar dit bijvoorbeeld over kan gaan.

4.

OMDAT HET EEN UNIEKE LEVENSFASE IS

De derde levensfase is een unieke levensfase. In de eerste (jeugd) fase gaat alles een beetje ongemerkt voorbij. De tweede (werkende) fase is druk en hectisch, met weinig tijd voor reflectie en -voor velen- een moeizame eindsprint. In de vierde (latere ouderdoms) fase, slaan kwetsbaarheid en afhankelijkheid de klok en bestaat ook weer de kans dat veel aan je bewustzijn voorbij gaat.

Het unieke aan de derde levensfase is dat er nog genoeg energie is om dingen te ontdekken en ondernemen. Én er is tijd om dat te doen. Dat zijn allemaal ingrediënten die van de derde levensfase, als het lot ook een beetje mee zit, de gelukkigste tijd van je leven kunnen maken. Bovendien kun je je in deze fase -zoals gezegd- voorbereiden op je vierde levensfase, en zorgen dat je ook dan zo prettig mogelijk kunt leven zoals jij dat wilt.

Het is zonde om je geen rekenschap te geven van de kansen die je derde levensfase biedt, en deze voorbij te laten gaan.

5.

OM ZELF DE REGIE TE HOUDEN

‘De terugtrekkende overheid’ klinkt als een abstract begrip en dat is het ook. Maar in de praktijk merken we al een hele tijd dat lang niet alles meer voor je wordt geregeld.

De waarde van pensioen is geen rotsvaste zekerheid meer. En de lat die bepaalt waar je voor in aanmerking komt, is steeds hoger komen te liggen. Je moet er tegenwoordig bijvoorbeeld behoorlijk slecht aan toe zijn om voor intensievere zorg in aanmerking te komen. Als je wel met beperkingen te maken krijgt maar nog ‘te goed’ bent, mag je het zelf uitzoeken.

Een aantal veranderingen die hierna aan de orde komen, vergen voorbereidingstijd. Nog actie nemen op het moment dat ze zich voor doen, is vaak niet of nog maar heel beperkt mogelijk. Daarom is het verstandig om daarover op tijd na te denken en waar nodig en mogelijk voorbereidingen te treffen.

6.

OMDAT ER VEEL IMPACTVOLLE VERANDERINGEN ZIJN

“Waar je beter op in kunt spelen”

Op het eerste gezicht lijkt het dat je de meeste veranderingen in je leven wel hebt gehad als je je werkende leven achter je hebt gelaten. De ‘grote veranderingen’ zoals trouwen, kinderen krijgen, van baan wisselen en dergelijke, hebben allemaal al plaats gevonden. Schijn bedriegt. Juist ook in je derde levensfase en de overgang naar de vierde, vinden veel veranderingen plaats met een grote impact.

Wat verandert er dan allemaal en waar kun je over nadenken?

Aandachtsgebieden in de Derde Levensfase

Ouder worden is heel persoonlijk. Ieders situatie, historie, persoonlijkheid en wensen zijn anders. Dus niet alles is op iedereen van toepassing, maar er zijn veel gemene delers. Het langs lopen van belangrijke aspecten en vragen die voor veel mensen aan de orde zijn, maakt duidelijk hoe belangrijk het is om aan deze vragen af en toe tijd te besteden. Alleen, of in gesprek met anderen, met of zonder ondersteuning.

Prettig blijven Leven, na je werkzame leven…

Niet meer werken. Eerder stoppen of langer door werken? Ineens stoppen of langzaam afbouwen? Je kwaliteiten inzetten op een heel ander gebied? Op welk terrein zou dat zijn? Wil je anderen van je ervaring laten leren? Hoe zou je dat kunnen doen? Zou je daar zelf plezier aan beleven?

Prettig blijven Leven, omdat je blijft ontwikkelen…

Wie ben je, of word je zonder jouw beroepsidentiteit, die heel lang voor een groot deel bepaalde wie je was?

Hoe zie je jezelf in de maatschappij? Waar hoor je bij, of waar zou je bij willen gaan horen? Wat past wat dat betreft bij je?

Prettig blijven Leven, door zicht op wat je wilt bereiken…

Je ‘moet’ niks. Maar toch helpt het om voor jezelf bepaalde doelen te stellen. Dat kan heel simpel zijn, de hoogte van de lat bepaal je zelf. Maar doelen stellen geeft focus en het zet je in gang. Wat zou jij de komende jaren willen realiseren en hoe ga je dat doen? Dat hoeft niet om ‘prestaties’ te gaan. Het kan ook gaan over hoe je een goede buur(tgenoot) wilt zijn.

Prettig blijven Leven, met de juiste uitdaging…

Een bijzondere vorm van een doel is een nieuwe uitdaging. Iets nieuws leren, misschien iets dat je altijd al had willen leren. Ook als je ouder wordt zijn je hersenen nog in staat om nieuwe verbindingen en nieuwe cellen aan te maken. Iets nieuws leren helpt bij uitstek om je mentale functies zo scherp mogelijk te houden. Het is soms taai, dat hoort nu eenmaal bij het leren, maar ook erg leuk als het langzaam beter gaat. Wat zou voor jou een leuke en goede uitdaging zijn?

Prettig blijven Leven, door betekenisvol voor anderen te zijn…

Het is fijn om van gewaardeerde betekenis te zijn voor anderen en ertoe te blijven doen. Voor welke mensen ben je nu van betekenis? Is het goed zo of zou je willen dat het er meer zijn? Wie zouden dat dan zijn? Waar kun je ze ontmoeten? Het kan gaan om kleinkinderen, kinderen, andere familie, je buren, straat of buurt. Of je kunt actief zijn in een vereniging of misschien wil je je nog wel inzetten voor een maatschappelijk probleem.

Prettig blijven Leven, door te doen waar je van geniet…

Gewoon lekker genieten. Dat hoort er zeker ook bij. Dat kan ik hele kleine dingen zitten. Lekker rustig een kopje thee drinken bijvoorbeeld. Maar misschien had je altijd nog een grotere activiteit op je verlanglijstje staan. Wat had je altijd nog willen doen? Hoe ga je ervoor zorgen dat je dat ook gaat doen en de tijd niet onbenut voorbij laat gaan? Geven de hobby’s en de ‘leuke dingen’ de voldoening zoals je had gedacht? Of valt het tegen? En hoe lang blijft het leuk als je verder niets ernaast hebt?

Prettig blijven Leven, in een fijn huis en op een fijne plek

Hoe wil je de komende jaren wonen en hoe is dat als je in je vierde levensfase komt? Dat is een vraag waar je beter op tijd over na kan denken. De realisatie van je wensen op dit vlak nemen nu eenmaal veel tijd in beslag en vragen om een gedegen voorbereiding.  

‘Kan of wil je (later) ook alleen wonen?’, is een belangrijke vraag, waar je liever niet aan wilt denken. Is die prettige plek waar je nu woont ook nog geschikt als je kwetsbaarder wordt?

Waar moet de omgeving in voorzien, qua winkels en zorg bijvoorbeeld? Is je huis geschikt voor je vierde levensfase? Kunnen er benodigde aanpassingen worden gerealiseerd of is verhuizen een betere optie? Wanneer dan? Weet je genoeg van woonvormen voor ‘ouderen’ (waar er steeds meer van komen) om een goede afweging te kunnen maken?

Wonen is een aandachtsgebied om beter eerder dan later op te reflecteren

Prettig blijven Leven, in een zo gezond mogelijk lichaam…

“Als je maar gezond blijft”, wordt vaak gezegd om een teleurstelling te relativeren. Dat geeft wel aan dat het wordt gezien als het grootste goed dat je kunt hebben. Hier speelt het lot een grote rol.

Een misverstand dat zich nogal eens voor doet, is dat het op latere leeftijd geen zin heeft om nog aandacht te besteden aan leefstijl. Uit onderzoek blijkt echter meer en meer dat dit wel degelijk zinvol is. Weet je voldoende over een gezonde leefstijl en de specifieke aspecten bij ouder worden? Is je leefstijl nu ok of wil je misschien een patroon doorbreken? Hoe zou je dat kunnen doen?

Prettig blijven Leven, met vrijheid van bewegen…

In het dagelijks leven is mobiliteit zo vanzelfsprekend, dat we er letterlijk en figuurlijk nooit bij stil staan. Het geleidelijke verlies aan mobiliteit is voor iedereen een ander proces. Het hangt af van de eigen instelling, van de omgeving en van de hulpbronnen die ter beschikking staan. Wat zou minder mobiel zijn voor jou betekenen? Wat zou je niet meer kunnen doen, wat zou je niet willen of kunnen missen? Heb je mogelijkheden om dat op te lossen of kan je die creëren?

Prettig blijven Leven, met financiële rust

Voor de meeste (jonge) ouderen is het streven naar meer geld en beter aanzien achter de rug. Wijsheid en levenservaring zorgen ervoor dat de focus wordt verlegd van welvaart naar welzijn. Desondanks zit er in de derde en vierde levensfase toch veel spanning rond het onderwerp financiën.

Dit komt omdat er vaak onbeantwoorde vragen zijn. Van eenvoudig tot ingewikkeld. Zoals over het ‘opeten’ van je huis als je naar een verpleeghuis zou moeten, over internet- en mobiel betalen, belastingkwesties, inkomenszekerheid bij het wegvallen van je partner.

En wat als je niet meer over je eigen geld zou kunnen beslissen? Wie ga je dan dingen toevertrouwen en wanneer ga je dat regelen?

Prettig blijven Leven, ondanks verlieservaringen…

Ouder worden is voor veel mensen een verlieservaring op zichzelf. Aftakeling en het feit dat de ‘grote gebeurtenissen’ allemaal al zijn geweest, worden dan genoemd. Hoe kun je, zo nodig, vrede sluiten met het feit dat je ouder wordt en de onvermijdelijke ontwikkelingen die daarbij horen.

En dan zijn er de letterlijke verlieservaringen. Met verlies van een levenspartner natuurlijk met stip op de eerste plaats. Maar ook familie en vrienden kunnen (later) meer gaan weg vallen. Lichamelijk en geestelijk minder kunnen. Welke impact gaat dat op je hebben? Weet je hoe je kunt leren om daarmee om te gaan?

Prettig blijven Leven, op een veilige manier…

Bij veel mensen ontstaat naarmate men ouder wordt een andere veiligheidsbeleving. Veiligheid en geborgenheid worden geleidelijk ook een belangrijker onderdeel van het welbevinden. Heb je een goed beeld van de verschillende soorten risico’s die zich kunnen (gaan) voordoen? Toets je of je ze goed inschat? Weet je wat je kunt (gaan) doen, om voldoende veilig te kunnen (blijven) leven?

Prettig blijven Leven, in balans tussen verplichting en ontspanning…

“Druk! Eigenlijk nog nooit zo druk geweest!” is een verzuchting die vaak wordt gehoord onder gepensioneerden. Ook als je niet meer werkt, kan het een uitdaging zijn om niet té veel opgeslokt te worden door bezigheden ‘waar je niet onderuit’ kunt. Hou je de balans tussen verplichting en ontspanning in de gaten? Is die op dit moment goed? Kun je nee zeggen? Móet je niet te veel? Of kunnen er juist wel een paar taken bij? Hoe zou je het ideaal willen hebben, en hoe ga je dat regelen?

Prettig blijven Leven, met een mooie uitstraling…

De een vindt het belangrijk, de ander minder: er zo lang mogelijk goed uit blijven zien. Hoe werkt dat als je ouder wordt? Wat kun je eraan doen? En hoe beleef je dit zelf? Is het letterlijk je uiterlijk, of gaat het meer om je uitstraling? Kun je gemakkelijk accepteren dat je er ouder uit gaat zien of kost het moeite. Weet je wat je kunt doen om hier zo nodig soepeler mee om te gaan?

Prettig blijven Leven, met fijne en nuttige contacten

Ook dit is een onderwerp waar je beter eerder dan later aandacht aan kunt besteden. Omdat het maken van nieuwe contacten en vrienden over het algemeen lastiger wordt als je ouder wordt. Bijvoorbeeld omdat reizen moeilijker wordt, of je partner weg valt. Een paar vrienden hebben is  belangrijk. De kunst is om ze te maken als je gezond bent.

Maar het gaat niet alleen om vrienden. Het is goed om contacten met verschillende soorten mensen te hebben. Oppervlakkiger en diepgaander. Hoe ziet jouw sociale netwerk er op dit moment uit? En is dat divers en uitgebreid genoeg om niet eenzaam te worden, ook niet als er mensen weg vallen? Anders gezegd, is je sociale netwerk robuust genoeg, of is het kwetsbaar? Heb je de vaardigheid om nieuwe kennissen en vrienden te blijven maken?

Prettig blijven Leven, in een begrijpelijke wereld…

De wereld om ons heen verandert steeds sneller. Dat is een veel gebezigde open deur, maar wetenschap toont ook aan dat dit feitelijk zo is. Ook de impact van veranderingen wordt groter. Kunstmatige intelligentie, nanotechnologie, digitalisering, robotisering, biotechnologie, het zijn allemaal relatief nieuwe werkgebieden die het leven fundamenteel beïnvloeden.

De komende 10, 20, 30 jaar zullen de praktische toepassingen die hieruit voort komen, meer en meer ons dagelijks leven binnen komen.

Hoe zorg je ervoor dat je de wereld om je heen blijft begrijpen? Vind je dat belangrijk? Hoe ga je dat doen, en wie kan je erbij helpen? Is het alleen beangstigend of kan je er ook voordeel bij hebben? Of vind je het misschien zelfs interessant?

Prettig blijven Leven, in een goede samenleving…

In wat voor wereld wil je leven? Hoe sta je tegenover klimaatverandering en milieu? En hoe kijk je naar verdraagzaamheid in de maatschappij? En ouderen zelf, worden die voldoende gehoord en gezien en gewaardeerd? Wil je zelf nog bijdragen aan een goede samenleving, of heb je er een rustig gevoel bij om dat aan anderen over te laten?

Naar het einde…

Het laatste aspect dat we hier willen benoemen, kan niet beginnen met ‘prettig blijven leven, …’ Dit gaat namelijk over je levenseinde. Ook zo’n onderwerp waar je misschien helemaal niet over na wilt denken. En toch is dat belangrijk. Hoe denk je over reanimatie? Zijn er zaken geregeld voor als je niet meer wilsbekwaam zou zijn? Weten je naasten dat en weten zij wat je belangrijk vindt?

Bovenstaande maakt duidelijk dat er een heleboel onderwerpen en aspecten zijn die bepalen of je zo prettig mogelijk blijft leven tussen 65 en 100 jaar.

“Hopelijk krijg je enig gevoel bij de positieve of negatieve impact die het kan hebben als je daar wel of niet bewust aandacht aan besteed.”

Hoe kom je tot antwoorden op al deze vragen?

Bewust bezig zijn met de derde en vierde levensfase betekent op deze vragen reflecteren, richting bepalen en tot inzichten, keuzes en actie komen. Als je daar mee bezig bent, kan dat je gevoel over ouder worden positief beïnvloeden. Het maakt dat je daadwerkelijk de dingen doet die je graag zou willen doen. Je houdt zo veel mogelijk zelf de regie op hoe je (later) blijft leven en zorgt ervoor dat het gebeurt zoals jij het wilt.

Misschien komt de oplijsting hierboven een beetje overweldigend op je over en lijkt het op die bekende berg om tegenop te zien.

Leuke bezigheid

We hebben al een paar keer gezegd dat het leuk kan zijn om met de invulling van je derde en vierde levensfase bezig te zijn. En dat is ook belangrijk, omdat het om veel aspecten gaat. Dus het móet ook leuk blijven. Een avontuurlijke ontdekkingsreis.

Rustig aan en één voor één is een van de factoren daarbij. Maar ook een speelse aanpak, goede gesprekken, en het raadplegen van interessante bronnen. Maar naast dialoog en reflectie kunnen ook de praktische realisatie van zaken veel plezier opleveren.

Eén voorbeeld daarvan is de tuin. Het is handig, misschien noodzakelijk, om je tuin onderhoudsvriendelijk te maken voor als je later minder kunt. Een plannetje maken voor wat daarvoor nodig is, maar vooral het praktisch realiseren daarvan in de komende jaren, is een leuke activiteit én voorbereiding op je vierde levensfase tegelijk. Twee vliegen in één klap!

Onontgonnen gebied

Ok, dus het is de moeite waard om aan diverse thema’s met betrekking tot de derde en vierde levensfase, en de vraag hoe je ouder wilt worden, aandacht te besteden. Maar op dit moment is de bewuste inrichting van die lange en vitale derde levensfase nog voor een groot deel onontgonnen gebied. Er is simpelweg weinig ervaring mee. Maatschappelijk is er eigenlijk nog geen goed verhaal voor de vitale zestigers en zeventigers. Jong zijn ze niet meer, maar oud ook niet, want dat staat in de beeldvorming gelijk aan aftakelen en zorgafhankelijk worden.

Het is opnieuw aan de babyboom- en x-generatie, die al eerder maatschappelijk niet eerder betreden paden zijn begaan, om deze relatief nieuwe levensfase te verkennen en invulling te geven. ’T Is altijd wat. Maar ook een uitdagende, spannend en dankbare exercitie.

Schrijf je eigen verhaal!

Het oude verhaal van ‘na het pensioen alleen nog een paar jaar lekker uitdrijven en dat was het dan’, deugt in deze tijd niet meer.

Het is slim om je ‘eigen verhaal’ te schijven, over hoe jij oud(er) wilt en gaat worden. Iedereen kan daar op zijn eigen manier mee aan de slag.

Misschien ontbreekt het nog aan kennis, durf of inspiratie, maar daar is wat aan te doen.

Een beknopte reisgids voor de derde levensfase

Zoals bij elke reis naar onbekend gebied hangt veel af van toevallige omstandigheden. Toch kan een beetje voorbereiding het plezier behoorlijk verhogen en ellende voorkomen.

Het boek ‘Wie prettig oud wil worden, begint op tijd!’ is een beknopte reisgids voor de derde levensfase. In het boek wordt een schets gegeven van de (soms impactvolle) veranderingen waarmee je rekening kunt houden.

En er worden aandachtsgebieden belicht waarin je in je derde levensfase actief kunt zijn, om ‘het ouder worden’ een wenkend perspectief te laten zijn.

Er bestaat geen toverdrankje voor, maar je zou toch kunnen zeggen dat ‘het geheim’ van prettig oud(er) worden bestaat uit: reflectie op de relevante vragen, en op een ontspannen manier tot inzichten, keuzes en actie komen.

“Het boek biedt een handvat hoe je dit praktisch en met plezier aan kunt pakken.”

En of je nu 55, 65 of 80 jaar oud bent, het is altijd zinvol om dat te doen!

“Je zou toch kunnen zeggen dat ‘het geheim’ van prettig oud(er) worden bestaat uit: reflectie op de relevante vragen, en op een ontspannen, plezierige manier tot inzichten, keuzes en actie komen.”

Het geschenk van de eeuw?

De derde levensfase is inmiddels een veelgebruikte benaming van een levensperiode. In een rapport van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, verschenen in januari 2020, wordt het in de ondertitel ‘het geschenk van de eeuw genoemd’. Misschien een beetje vroeg, zeker na de ontwrichtende corona-pandemie, om die eeuw erbij te halen, maar het geeft iets aan over de beleving en verwachtingen die aan deze periode zijn gekoppeld.

Hoe dat ook zij, het is een feit dat we steeds ouder worden, en steeds langer in goede of redelijke gezondheid. Met de levenskracht om nog van alles te doen en op te pakken. Dus…

“Benut je derde levensfase!”

  • Bereid je erop voor
  • Ontwikkel je (identiteit)
  • Doe wat je (nog) graag wilt doen
  • Behoud regie en autonomie
  • Zorg voor verbondenheid met anderen
  • Blijf een gewaardeerde rol vervullen
  • Richt je vierde levensfase in

Tot slot

“Blader niet alleen terug in je levensboek, maar schrijf vooral verder!”

Deel deze pagina met geïnteresseerden

Emailadres wordt niet getoond in de reactie.

Geef een antwoord